Bezwaar maken hoe doe je dat?

Overlijden met testament en de gevolgen voor de erfgenamen




In een testament kunt u vastleggen wat er met uw nalatenschap moet gebeuren na uw overlijden. Een testament moet bij de notaris worden opgemaakt. Iedereen die 16 jaar of ouder is (en over zijn verstandelijke vermogens beschikt), kan een testament maken. U kunt het testament tijdens uw leven wijzigen. Verder kunt u in uw testament afwijken van de regels van vererving zoals de wet die geeft.

 

Een testament kan onder meer erfstellingen en legaten bevatten. Bij een erfstelling wordt aangegeven wie de erfgenamen zullen zijn en voor welk gedeelte.

 

In een legaat wordt een persoon aangewezen die bepaalde zaken uit de nalatenschap of een bepaald bedrag in geld verkrijgt. Deze persoon heet legataris.


U kunt personen en instellingen tot erfgenaam of legataris benoemen die anders volgens de regels van de wet niets uit uw nalatenschap zouden verkrijgen. Zo kunt u bijvoorbeeld tot erfgenaam of legataris benoemen: bloedverwanten die volgens de wet geen erfgenaam zijn, bijvoorbeeld een broer die niet van u zal erven omdat uw echtgenoot en uw kinderen volgens de wet uw erfgenamen zijn aanverwanten, bijvoorbeeld de echtgenoot van een kind.


U moet hierbij bedenken dat, als uw schoonzoon of schoondochter niet in het testament is vermeld, deze toch (indirect) uit uw nalatenschap kan verkrijgen. Dit is het geval als deze aanverwant in gemeenschap van goederen is getrouwd met uw kind dat erfgenaam is. Alles wat de beide echtgenoten bezitten of verkrijgen is dan immers van hen beiden. Als u wilt voorkomen dat een schoonzoon of schoondochter op deze wijze mee-erft, moet u bij testament bepalen dat wat uw kind krijgt, niet valt in zijn huwelijksgemeenschap.




Belasting en erfgenamen

 

degene die ongehuwd met u samenwoont. Ongehuwd samenwonenden erven volgens de wet niet van elkaar. Als zij elkaar tot erfgenaam willen benoemen, moeten zij een testament maken. Dit geldt niet als zij hun partnerschap wettelijk hebben laten registreren andere niet-verwanten, bijvoorbeeld een goede vriend stichtingen of verenigingen Ook kunt u door het maken van een testament erfgenamen meer laten verkrijgen dan zij zouden verkrijgen volgens de wettelijke regels.


Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan de echtgenoot. Bij testament kan worden bepaald dat deze meer verkrijgt dan zijn gewone erfdeel.  U kunt bij testament ook bepalen dat een erfgenaam minder verkrijgt of niet verkrijgt.


Binnen 5 minuten klaar! Download hier uw voorbeeld bezwaarschrift.

Voor welke type bezwaar kunt u deze gebruiken?

  • Bezwaarschrift omzet belasting
  • Bezwaarschrift kinderopvangtoeslag
  • Bezwaarschrift WOZ
  • Bezwaarschrift inkomstenbelasting
  • Bezwaarschrift navorderingsaanslag
  • Bezwaarschrift belastingdienst
  • Bezwaarschrift parkeerboete

U bent echter wel gebonden aan het zogenoemde wettelijk erfdeel. Zie hiervoor paragraaf 2.4. Ook kunt u bij testament een voogd en een toeziend voogd voor uw minderjarige kinderen aanwijzen. Een executeur die voor de uitvoering van uw testament zal zorg dragen, kan ook bij testament worden benoemd.

 

Oude erfrecht en testamenten

 

Alle onder het 'oude' erfrecht opgemaakte testamenten, waarvan het zo genoemde langstlevende testament, het verzorgingstestament en de ouderlijke boedelverdeling het meeste voorkwamen, blijven ook na de invoering van het nieuwe erfrecht per 1 januari 2003 van kracht.

 

Legitieme portie In een testament kunt u naaste familieleden geheel onterven.

 

De wet geeft echter wel aan afstammelingen (kinderen en kleinkinderen) het recht een bepaald minimumdeel van de nalatenschap op te eisen: de legitieme portie. Dit recht moet binnen vijf jaar na het overlijden zijn ingeroepen. De legitieme portie van het (klein)kind bestaat uit een geldvordering op de erfgenamen. Deze afstammelingen hebben dit recht alleen als zij zonder testament erfgenaam geweest zouden zijn. De echtgenoot/geregistreerd partner, de ouders en de grootouders hebben geen recht op een legitieme portie.

 

Hoe groot is de legitieme portie?

 

Bij afstammelingen is de grootte van de legitieme portie waarop zij een beroep kunnen doen, de helft van het erfdeel dat het (klein)kind zou hebben gekregen als er geen  testament was. Voorbeeld Een nalatenschap wordt verkregen door de echtgenoot en de drie kinderen van de erflater. Als er geen testament zou zijn, zou ieder 1/4 van de nalatenschap krijgen. Als uit het testament blijkt dat de kinderen alleen de legitieme portie krijgen en de echtgenoot de rest, is de verdeling als volgt: de kinderen krijgen elk 1/2 van 1/4 van de nalatenschap. Dat is 1/8 deel van de totale nalatenschap per kind. De echtgenoot erft het resterende 5/8 deel. Deze verdeling geldt ook als de kinderen onterfd zijn en een beroep doen op hun legitieme portie.

 

 

Let op!


Wanneer een ouder een kind wil onterven, lijkt het een oplossing om bij leven reeds alle bezittingen aan anderen dan dat kind te schenken. Dit is echter geen oplossing. Voor de berekening van de legitieme portie waar elk kind recht op heeft, worden de schenkingen die de ouders tijdens hun leven hebben gedaan namelijk meegeteld.

 

Met echtgenoot wordt ook de geregistreerde partner bedoeld.

 

Het codicil

 

Ook zonder de tussenkomst van een notaris is het mogelijk tot op zekere hoogte te bepalen wat er na het overlijden moet gebeuren. Dat kan door het maken van een codicil. Een codicil is een door de erflater geschreven verklaring waarin hij bepaalde zaken regelt. De mogelijkheden van een codicil zijn zeer beperkt. Geld en onroerende zaken kunnen niet door middel van een codicil worden toegewezen.

 

Wel kan de erflater in een codicil vastleggen:


  • door wie en hoe de uitvaart moet worden geregeld
  • welke roerende zaken als meubels, persoonlijke sieraden en kleren aan wie worden toegewezen. Deze zaken moeten nauwkeurig zijn omschreven

 

Let op!


Een erflater moet een codicil geheel eigenhandig schrijven, ondertekenen en van een datum voorzien. In

het codicil kan geen executeur benoemd worden. Deze benoeming moet bij testament plaatsvinden.

 

Verkrijging 'vrij van recht'

 

De erflater kan de verkrijger 'vrij van recht' 'netto' laten erven. Hij moet dit nadrukkelijk in zijn testament regelen. In dat geval komt het successierecht – dat de verkrijger zou moeten betalen – voor rekening van de nalatenschap. De totale verkrijging voor de heffing van het successierecht bestaat dan uit de waarde die de erflater aan de verkrijger wil nalaten plus de waarde van het successierecht dat over de verkrijging is verschuldigd. Het successierecht wordt geheven over die totale verkrijging die als het ware gebruteerd wordt.






Het verkleinen van uw vermogen door het doen van schenkingen

 

De wet geeft u de mogelijkheid om tijdens uw leven schenkingen te doen die tot een bepaald bedrag vrij zijn van schenkingsrecht. Door het doen van schenkingen kunt u uw bezittingen alvast geleidelijk op uw erfgenamen of op anderen laten overgaan. Door deze geleidelijke overgang zal de nalatenschap kleiner zijn en zullen de erfgenamen in het algemeen minder successierecht hoeven te betalen. Er zijn veel mogelijkheden voor het doen van schenkingen.

 

Meer informatie over schenkingen kunt u vinden in de brochure Belasting en schenking. Deze brochure kunt u krijgen bij de Belastingdienst.


Let op!


Schenkingen die gedaan zijn binnen 180 dagen vóór overlijden, worden voor de heffing van het successierecht gezien als verkrijgingen uit de nalatenschap. Dit houdt in dat over deze schenkingen successierecht moet worden betaald. Het schenkingsrecht dat over deze schenkingen is betaald, wordt daarvan afgetrokken voorzover deze het successierecht niet te boven gaat.

 

  • U kunt te maken krijgen met inkomsten van de overledene die zijn ontvangen na de datum van overlijden (postume inkomsten).
  • U kunt mogelijk begrafeniskosten en dergelijke aftrekken als buitengewone uitgaven.


Let op!


Als u gewoonlijk geen aangiftebiljet ontvangt, moet u er nu misschien één aanvragen. Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met de BelastingTelefoon: 0800 - 0543.

 

c U moet aangifte doen voor het successierecht.

 

De gevolgen van het overlijden voor de inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen komen in paragraaf 3.1.1 en 3.2 aan de orde. Over de gevolgen voor het successierecht kunt u meer lezen in paragraaf 3.3.

 

De afwikkeling van de nalatenschap

 

Als iemand is overleden, moeten de nabestaanden de nalatenschap afwikkelen. Daarvoor moet wel bekend zijn wie de erfgenamen zijn. Als u wilt nagaan of de overledene een testament heeft gemaakt, kunt u dit schriftelijk navragen bij het Centraal Testamentenregister, Postbus 19398, 2500 CJ Den Haag. U dient een kopie van de akte van overlijden mee te sturen.

 

Daar wordt geregistreerd wanneer iemand een testament heeft gemaakt en welke notaris dat bewaart. De inhoud van het testament is alleen bij de notaris bekend. Het kan raadzaam zijn om bij de afwikkeling van de nalatenschap een notaris in te schakelen.

 

Zolang de nalatenschap nog niet is verdeeld, mogen alleen alle erfgenamen samen beslissingen nemen over de nalatenschap. Als de overledene geen testament heeft gemaakt, zal het vaak noodzakelijk zijn dat de notaris nagaat wie de erfgenaam is.

 

De notaris geeft dan een verklaring van erfrecht af. In deze verklaring staat wie de erfgenamen zijn. Ook als de overledene een testament heeft gemaakt, is een dergelijke verklaring nodig. Vaak kunnen de erfgenamen pas beschikken over bijvoorbeeld het saldo van de bankrekening of spaarrekening als de verklaring van erfrecht is afgegeven. Omdat het onhandig is om met alle erfgenamen samen te handelen, wordt de nalatenschap van de overledene meestal door één persoon afgewikkeld.

 

Er zijn twee mogelijkheden om iemand te machtigen de nalatenschap af te wikkelen:

 

1 Als de overledene geen testament heeft gemaakt (of als er in zijn testament geen executeur is benoemd), kunnen de erfgenamen één van hen (of een buitenstaander) machtigen de zaken verder af te wikkelen. Dit heet een boedelvolmacht. In de verklaring van erfrecht staat ook aan wie de boedelvolmacht is toegekend.

 

2 Als de overledene in zijn testament een executeur heeft benoemd, is dat degene van wie de erflater wilde dat hij de nalatenschap afwikkelt. De executeur kan over de nalatenschap beschikken nadat de notaris een verklaring van erfrecht heeft afgegeven waarin staat wie als executeur optreedt (de verklaring van executele).

Door het overlijden zijn de erfgenamen gezamenlijk eigenaar geworden van de onverdeelde nalatenschap, tenzij de wettelijke verdeling van toepassing is.

 

Overigens zullen de erfgenamen zo spoedig mogelijk overgaan tot verdeling van de nalatenschap. Daarbij wordt dan bepaald welke erfgenaam eigenaar is geworden van welke bestanddelen van de nalatenschap. Verdeling van de boedel vindt plaats door middel van een zogenoemde boedelscheiding. In een aantal gevallen (bijvoorbeeld als er minderjarige erfgenamen zijn) vindt de boedelscheiding plaats bij notariële akte en met goedkeuring van de kantonrechter.

 

Daar wordt geregistreerd wanneer iemand een testament heeft gemaakt en welke notaris dat bewaart. De inhoud van het testament is alleen bij de notaris bekend. Het kan raadzaam zijn om bij de afwikkeling van de nalatenschap een notaris in te schakelen. Zolang de nalatenschap nog niet is verdeeld, mogen alleen alle erfgenamen samen beslissingen nemen over de nalatenschap. Als de overledene geen testament heeft gemaakt, zal het vaak noodzakelijk zijn dat de notaris nagaat wie de erfgenamen zijn. De notaris geeft dan een verklaring van erfrecht af. In deze verklaring staat wie de erfgenamen zijn. Ook als de overledene een testament heeft gemaakt, is een dergelijke verklaring nodig.


Vaak kunnen de erfgenamen pas beschikken over bijvoorbeeld het saldo van de bankrekening of spaarrekening als de verklaring van erfrecht is afgegeven. Omdat het onhandig is om met alle erfgenamen samen te handelen, wordt de nalatenschap van de overledene meestal door één persoon afgewikkeld.





Niet eens met een beslissing van de belastingdienst?



Dan kunt u bezwaar maken!


Bezwaarschrift belastingdienst.nl